เราควรเลือกคู่ครองด้วยอะไร เมื่อตัวบทบอกไว้ชัดกว่าที่คิด

ถ้าถามว่าคนเลือกคู่ด้วยอะไร คำตอบจริงของคนส่วนใหญ่มักไม่ตรงกับคำตอบที่พูดออกไป เรื่องนี้ตัวบทพูดไว้ตรงมาก และไม่ได้ตำหนิใครที่ดูเรื่องอื่นด้วย

---

สี่อย่างที่นบีบอก กับข้อสำทับให้ใช้เป็นเกณฑ์เลือก

تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ لأَرْبَعٍ لِمَالِهَا وَلِحَسَبِهَا وَجَمَالِهَا وَلِدِينِهَا، فَاظْفَرْ بِذَاتِ الدِّينِ تَرِبَتْ يَدَاكَ

สตรีจะถูกแต่งงานด้วยกับ 4 ประการ ทรัพย์ของนาง เชื้อสาย ความสวย และศาสนาของนาง จงเลือกผู้ที่มีศาสนาดี แม้ว่ามือของท่านจะต้องคลุกฝุ่น

บุคอรีย์ 5090มุสลิม 1466

ตัวบทนี้บรรยายสิ่งที่คนทำกันจริง คือเลือกคู่ด้วยสี่ประการดังกล่าว แล้วจึงชี้ว่าควรตัดสินให้จบด้วยประเด็นไหน ท่านนบีไม่ได้ตำหนิว่าข้ออื่นนอกจากศาสนา ทั้งทรัพย์ เชื้อสาย และความสวย เป็นสิ่งที่ไม่ดี บรรดานักวิชาการอธิบายว่าสี่ข้อนี้คือสาเหตุที่ทำให้คนเรียกร้องไปสู่การแต่งงาน โดยเฉพาะข้อสุดท้าย

ศาสนาเป็นรากฐาน ไม่ใช่เกณฑ์เดียว

มีคนตีความหรือเข้าใจไปเองว่าคำว่า "เลือกที่ศาสนา" แปลว่าห้ามสนใจอย่างอื่นเลย หรืออย่างน้อยก็ให้ละเลยเรื่องอื่น ๆ ซึ่งในเดาเราะฮ์ระบุตรงกันข้าม คือพร้อม ๆ กับการให้ความสำคัญเรื่องศาสนา จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการเลือกคู่ครองที่จะช่วยปลอบประโลมจิตใจหรือทำให้จิตใจเบิกบานด้วย

ศาสนาจึงเป็นเกณฑ์ที่ตัดสินว่าจะเดินต่อหรือไม่ ส่วนเรื่องที่เหลือคือสิ่งที่ทำให้เดินไปด้วยกันได้ในระยะยาว การแกล้งทำเป็นไม่มีความรู้สึกอะไรเลยไม่ได้ทำให้อะไรดีขึ้น

ลักษณะฝ่ายหญิงที่ต้องเตือนให้ระวัง

นอกจากสิ่งที่พึงมี ยังมีสิ่งที่ควรหลีกห่างด้วย ทั้งสำหรับชายที่กำลังหมายปองหญิงสักคน และสำหรับสตรีเองที่ควรหลีกห่างจากพฤติกรรมที่อาจทำให้เกิดความอึดอัด บาดหมาง หรือไม่พอใจระหว่างกัน ตำราระบุไว้ห้าลักษณะ คือ อันนานะฮ์ คนที่ชอบบ่นและโอดครวญ ไม่พอใจกับสิ่งที่มี ฮันนานะฮ์ คนที่เอาแต่พูดถึงสามีเก่าและเปรียบเทียบ ฮัดดาเกาะฮ์ คนที่เรียกร้องสิ่งที่ตัวเองไม่มีอยู่ตลอด บัรรอเกาะฮ์ คนที่สนใจแต่เรื่องตัวเอง ทิ้งความรับผิดชอบเรื่องสามีและงานบ้าน และ ชัดดาเกาะฮ์ คนที่พูดมากและเงียบน้อย

อ้างจากสองเล่มนี้อะดับ อัดดุนยา วัดดีน (أدب الدنيا والدين) ของอิมามอัลมาวัรดีย์ และ อัสนา อัลมะฏอลิบ (أسنى المطالب) ของอิมามซะกะรียา อัลอันศอรีย์

แล้ว.. ลักษณะของฝ่ายชายที่ควรระวังล่ะ?

คำถามที่ตามมาทันทีคือแล้วฝ่ายชายที่ควรระวังล่ะ (ก็ควรนับเป็น 🚩 คงได้มั้ง) ในเดาเราะฮ์ระบุว่า "การเลือกบุรุษเป็นคู่ครองให้เลือกผู้ที่มีความเป็นผู้นำและมีศาสนา" กอปรกับแนวคำวินิจฉัยของ IslamQA ก็ระบุสิ่งที่ควรระวังและถอยห่างไว้ละเอียดกว่าเดิม เรารวมมาให้แล้ว

ข้อแรกคือผู้ที่ละเลยเรื่องละหมาด หรืออาจไม่ละหมาดเลย เนื่องจากหากตั้งใจละทิ้งเขาจะตกในสภาพของผู้ปฏิเสธศรัทธา การแต่งงานกับคนดี ๆ เป็นสิ่งสำคัญ หากเขาละเลยการละหมาดซึ่งเป็นเสาหลักของศาสนาแล้วไซร้ เราจะคาดหวังสิทธิ์ต่อภรรยาและลูก ๆ จากเขาได้จากอะไร ข้อที่สองคือผู้ที่รู้กันว่าดื่มค็อมร์ เช่น สุรา กัญชา สารเสพติด และสิ่งมึนเมาทั้งหลาย เป็นสิ่งที่ต้องเน้นย้ำให้เห็นความสำคัญอย่างมาก เนื่องจากสิ่งมึนเมานั้นเป็นแม่ของความชั่วร้ายทั้งปวง

ข้อที่สามคือผู้ที่มีประวัติทำบาป โดยยังไม่แน่ว่าเลิกจริงแล้ว คำพูดของเจ้าตัวหรือคนรอบข้างว่าเปลี่ยนแล้วอาจยังไม่พอ ต้องมีความมั่นใจว่าเลิกจริงด้วยการกระทำที่เปลี่ยนไปด้วย เพราะเราทั้งหลายล้วนมีโอกาสผิดพลาดจากอดีตไม่มากก็น้อย การขออภัยโทษ ละจากการกระทำ และเปลี่ยนแปลงตนเป็นสิ่งที่ควรยกย่อง นี่เป็นคุณลักษณะที่ดี หากใครยังไม่ละจากมัน ย่อมเป็นคุณสมบัติที่ควรออกห่าง ข้อสุดท้ายคือผู้ที่ใช้ทรัพย์สุรุ่ยสุร่ายจนเลี้ยงดูภรรยาไม่ได้

สิ่งที่ควรให้น้ำหนักที่สุดในการเลือกชายคือ มารยาทกับศาสนา ตรงกับเกณฑ์ในหะดีษสี่ประการ

อ้างอิงจาก IslamQA.info [6942, 89709, 20744, 8412, 125907]

เรื่องที่หลายคนไม่รู้ว่าทำได้

ฝ่ายหญิงหรือวะลีย์ของนางเสนอตัวต่อชายที่นางพอใจได้ ไม่เป็นอะไรเลย และเรื่องนี้มีแบบอย่างมาตั้งแต่สมัยท่านนบี หลักฐานอยู่ในหะดีษที่หญิงคนหนึ่งมาเสนอตัวต่อท่านนบีต่อหน้าเศาะฮาบะฮ์ ซึ่งเป็นตัวบทเดียวกับที่ใช้อ้างเรื่องมะฮัรด้วยสิ่งที่มีจากอัลกุรอาน ดูที่ บุคอรีย์ 5132 หลายคนลังเลเพราะกลัวเสียหน้า ทั้งที่สิ่งที่กลัวนั้นไม่ได้มาจากศาสนา

คำแนะนำสี่ข้อจากเดาเราะฮ์

เดาเราะฮ์สรุปคำแนะนำไว้สี่ข้อ ข้อแรก ศาสนาคือรากฐานของการเลือก แต่ต้องให้ความสำคัญกับปัจจัยอื่นที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตด้วย ข้อที่สอง ให้เลือกคนกลางที่มีศาสนา มีอะมานะฮ์ และมีประวัติที่ดีเรื่องความซื่อสัตย์ เพราะเขาคือคนที่ส่งข้อมูลซึ่งคุณจะใช้ตัดสินใจ ข้อที่สาม สำหรับผู้หญิง ให้ความสำคัญกับวะลีย์ เพราะจุดสิ้นสุดของการอนุมัติอยู่ที่ท่าน และข้อที่สี่ ให้ขอความช่วยเหลือจากอัลลอฮ์ให้มาก เพราะเรื่องนี้เป็นหนึ่งในเรื่องที่ผู้คนพลาดมากที่สุด

ข้อสองกับข้อสามคือเหตุผลที่ NikahMe ออกแบบให้มีผู้ประสานอยู่ในกระบวนการตั้งแต่ต้น ไม่ใช่ให้คุยกันเองสองคนแล้วค่อยหาใครมารับรองทีหลัง

ทำไมระบบถึงให้เห็นข้อมูลพื้นฐานก่อน

โปรไฟล์บน NikahMe ไม่มีช่องใส่ชื่อ และเปิดให้เห็นแนวทางศาสนา ช่วงอายุ และภูมิภาคก่อนอย่างอื่น การจัดลำดับแบบนี้ให้เรื่องที่ตัดสินได้จริงมาก่อน แล้วเรื่องที่เหลือตามมาในขั้นที่เหมาะสม ข้อมูลไม่ได้ถูกซ่อน แค่ยังไม่ถึงคิวของมัน

---

ตอนต่อไป

เมื่อเลือกได้แล้วว่าจะพิจารณาใคร ขั้นถัดไปคือการสู่ขอและการหมั้น ซึ่งมีทั้งข้อห้ามที่คนไม่รู้และขอบเขตที่ต้องระวังมากกว่าปกติ

---

ที่มาและการอ้างอิง

เนื้อหาเรียบเรียงจาก เอกสารประกอบเดาเราะฮ์ ศาสตร์ศิลป์แห่งชีวิตคู่ (فقه النكاح و العشرة) ของทีมวิชาการมุนาดิยา ให้ความรู้โดย อ.คอลิด ศิลปวงษา, อ.ฟาฎิล ศรีจุรี และ อ.อนัส โอรามหลง

1. โอรามหลง อ, ศรีจุรี ฟ, ศิลปวงษา ค. เอกสารประกอบเดาเราะฮ์ ศาสตร์ศิลป์แห่งชีวิตคู่ ครั้งที่ 1 [อินเทอร์เน็ต]. Munadiya; 2025 [อ้างถึง 16 สิงหาคม 2026]. เข้าถึงได้จาก: https://munadiya.org/book/689194898115d416a73d4efe
2. โอรามหลง อ, ศรีจุรี ฟ, ศิลปวงษา ค. เอกสารประกอบเดาเราะฮ์ ศาสตร์ศิลป์แห่งชีวิตคู่ ครั้งที่ 2 [อินเทอร์เน็ต]. Munadiya; 2025 [อ้างถึง 16 สิงหาคม 2026]. เข้าถึงได้จาก: https://munadiya.org/book/6a6d8094e59e1096fce046a5
3. Wedlock, Marriage (Nikaah). Chapter: Husband and wife should have the same religion. https://sunnah.com/bukhari:5090
4. The Book of Suckling. Chapter: It is recommended to marry one who is religiously committed. https://sunnah.com/muslim:1466
5. Islam Question & Answer. คำตอบที่ 6942 [อินเทอร์เน็ต]. เข้าถึงได้จาก: https://islamqa.info/en/answers/6942/choosing-a-husband
6. Islam Question & Answer. คำตอบที่ 89709 [อินเทอร์เน็ต]. เข้าถึงได้จาก: https://islamqa.info/en/answers/89709
7. Islam Question & Answer. คำตอบที่ 20744 [อินเทอร์เน็ต]. เข้าถึงได้จาก: https://islamqa.info/en/answers/20744
8. Islam Question & Answer. คำตอบที่ 8412 [อินเทอร์เน็ต]. เข้าถึงได้จาก: https://islamqa.info/en/answers/8412
9. Islam Question & Answer. คำตอบที่ 125907 [อินเทอร์เน็ต]. เข้าถึงได้จาก: https://islamqa.info/en/answers/125907
10. Wedlock, Marriage (Nikaah). Chapter: If the guardian himself is the suitor. https://sunnah.com/bukhari:5132

บทความนี้ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางศาสนา