ชีวิตคู่

สัญญานิกาห์และวะลีมะฮ์ สิ่งที่ทำให้การแต่งงานเกิดขึ้นจริง

อะกัดนิกาห์ประกอบด้วยอะไร ใครที่แต่งงานด้วยไม่ได้ และวะลีมะฮ์คือหน้าที่ของใคร ตอนที่เจ็ดของแฟ้มชีวิตคู่

26 ตุลาคม 2569อ่าน 8 นาที

อะกัดนิกาห์ใช้เวลาไม่กี่นาที แต่สิ่งที่ต้องครบก่อนถึงนาทีนั้นมีหลายอย่าง

แฟ้มนี้เป็นความรู้ ไม่ใช่บริการของ NikahMe

NikahMe ช่วยเรื่องการทำความรู้จักเพื่อพิจารณาแต่งงานเท่านั้น หลายเรื่องในแฟ้มนี้อยู่นอกสิ่งที่ระบบทำ และเราไม่ได้ให้คำวินิจฉัยทางศาสนา ถ้ามีกรณีจริงที่ต้องตัดสิน ให้ถามผู้รู้ที่รับผิดชอบคำตอบนั้นได้

องค์ประกอบของสัญญา

ในเอกสารแบ่งองค์ประกอบของสัญญาไว้สองส่วน ส่วนแรกคือ คู่บ่าวสาว ที่ไม่มีอุปสรรคทำให้การแต่งงานไม่ถูกต้อง เช่นเป็นมะฮ์รอมกัน หรือฝ่ายชายเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธาขณะที่ฝ่ายหญิงเป็นมุสลิมะฮ์ ส่วนที่สองคือ อิญาบและเกาะบูล คือถ้อยคำเสนอจากวะลีย์หรือผู้ที่ทำหน้าที่แทน และถ้อยคำรับจากเจ้าบ่าวหรือผู้ที่ทำหน้าที่แทน เอกสารระบุว่าการสมรสเกิดขึ้นสมบูรณ์ด้วยถ้อยคำ ตัซวีจ และ อินกาห์ ซึ่งเป็นที่เห็นพ้องกันทั้งสี่มัซฮับ

เงื่อนไขที่เหลือคือความยินยอมของทั้งสองฝ่าย วะลีย์ พยาน และมะฮัร ซึ่งอยู่ในตอนที่ 5 และตอนที่ 6

ใครที่แต่งงานด้วยไม่ได้

รายชื่อมะฮ์รอมทั้งสามกลุ่มรายละเอียดฟิกฮ์ เปิดดูเมื่อต้องการตรวจกรณีของตัวเอง

มะฮ์รอมทางสายเลือดของฝ่ายชาย หกกลุ่ม ได้แก่ มารดาและผู้ที่อยู่ในลำดับสูงขึ้นไป เช่น ยาย บุตรสาวของตนเองและลำดับต่ำลงมา เช่น หลาน พี่สาวหรือน้องสาว พี่สาวหรือน้องสาวของบิดา เช่น ป้า อา พี่สาวหรือน้องสาวของมารดา เช่น ป้า น้า และบุตรสาวของบุตรตนเอง เช่น หลานสาว

มะฮ์รอมที่เกิดจากการแต่งงาน ได้แก่ แม่ยาย ลูกติดของภรรยา ภรรยาของพ่อตาทั้งหมด และภรรยาของบุตรชาย

มะฮ์รอมจากการดื่มนม เกิดจากการดื่มนมแม่นมคนเดียวกัน โดยดื่มครบห้าครั้งในช่วงสองขวบแรกของทารก ตามที่เอกสารระบุ

ความยินยอมยังเป็นเงื่อนไข

เรื่องนี้อยู่ในตอนที่ 3 แล้ว แต่ต้องพูดซ้ำตรงนี้เพราะเป็นเงื่อนไขของตัวสัญญา ไม่ใช่แค่มารยาทก่อนหน้า ท่านหญิงค็อนซาอ์ บินติ คิดาม ถูกบิดาแต่งงานให้ทั้งที่นางไม่พอใจ ท่านนบีปฏิเสธการแต่งงานนั้น (บุคอรีย์ 5138)

วะลีมะฮ์

أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ

จงจัดวะลีมะฮ์เถิด แม้ด้วยแพะเพียงตัวเดียว

บันทึกโดย บุคอรีย์ (5167) ท่านนบีกล่าวแก่อับดุรเราะห์มาน อิบนุ เอาฟ์

เอกสารระบุว่าวะลีมะฮ์ใช้ได้แม้เป็นสิ่งเล็กน้อย และส่งเสริมให้จัดสามวันตามที่ท่านนบีทำในการแต่งงานกับท่านหญิงศอฟียะฮ์ การตอบรับคำเชิญเป็นวาญิบหากไม่มีอุปสรรค แต่ไม่อนุญาตให้ไปร่วมงานที่มีสิ่งผิดหลักการซึ่งเกิดจากเจ้าของงานเอง และเราเปลี่ยนมันไม่ได้ ส่วนกรณีที่สิ่งผิดหลักการมาจากผู้ร่วมงานคนอื่น เช่นมีคนสูบบุหรี่ในงาน เอกสารระบุว่าไม่ใช่เหตุขัดขวางการไปร่วมงาน

การประกาศ

การประกาศให้คนรู้เป็นส่วนหนึ่งของการแต่งงาน หมายถึงการตีดุฟฟ์และการขับร้องที่ไม่มีถ้อยคำผิดหลักการ

فَصْلُ مَا بَيْنَ الْحَلاَلِ وَالْحَرَامِ الدُّفُّ وَالصَّوْتُ فِي النِّكَاحِ

สิ่งที่แยกระหว่างสิ่งที่ฮะลาลกับสิ่งที่หะรอม คือการตีดุฟฟ์และเสียง (ขับร้อง) ในการสมรส

บันทึกโดย อิบนุมาญะฮ์ (1896) เกรดหะสัน

การประกาศคือสิ่งที่แยกนิกาห์ออกจากความสัมพันธ์ที่ปกปิด ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมการแต่งงานลับจึงถูกตำหนิ เรื่องนั้นอยู่ในตอนที่ 8

ตอนต่อไป

เมื่อรู้ว่าอะไรทำให้นิกาห์ใช้ได้ เรื่องถัดไปคือรูปแบบการแต่งงานที่ศาสนาห้าม ซึ่งบางแบบยังพบได้ในปัจจุบัน

ที่มาและการอ้างอิง

เรียบเรียงจาก เอกสารประกอบเดาเราะฮ์ ศาสตร์ศิลป์แห่งชีวิตคู่ (فقه النكاح و العشرة) ของทีมวิชาการมุนาดิยา ให้ความรู้โดย อ.คอลิด ศิลปวงษา, อ.ฟาฎิล ศรีจุรี และ อ.อนัส โอรามหลง

  1. โอรามหลง อ, ศรีจุรี ฟ, ศิลปวงษา ค. เอกสารประกอบเดาเราะฮ์ ศาสตร์ศิลป์แห่งชีวิตคู่ ครั้งที่ 1 [อินเทอร์เน็ต]. Munadiya; 2025 [อ้างถึง 16 สิงหาคม 2026]. เข้าถึงได้จาก: https://munadiya.org/book/689194898115d416a73d4efe
  2. โอรามหลง อ, ศรีจุรี ฟ, ศิลปวงษา ค. เอกสารประกอบเดาเราะฮ์ ศาสตร์ศิลป์แห่งชีวิตคู่ ครั้งที่ 2 [อินเทอร์เน็ต]. Munadiya; 2025 [อ้างถึง 16 สิงหาคม 2026]. เข้าถึงได้จาก: https://munadiya.org/book/6a6d8094e59e1096fce046a5
  3. Wedlock, Marriage (Nikaah). Chapter: If a man gives his daughter in marriage while she is averse to it, then such marriage is invalid. https://sunnah.com/bukhari:5138
  4. Wedlock, Marriage (Nikaah). Chapter: Al-Walima is to be given even with one sheep. https://sunnah.com/bukhari:5167
  5. The Chapters on Marriage. Chapter: Announcing marriages. https://sunnah.com/ibnmajah:1896

บทความนี้ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางศาสนา

คำถามที่พบบ่อยจากบทความนี้

อะกัดนิกาห์ต้องมีอะไรบ้าง
คู่บ่าวสาวที่ไม่มีอุปสรรคทางศาสนาต่อกัน ถ้อยคำเสนอจากฝ่ายวะลีย์และถ้อยคำรับจาก ฝ่ายเจ้าบ่าว ความยินยอมของทั้งสองฝ่าย วะลีย์ พยานสองคน และมะฮัร
วะลีมะฮ์จำเป็นแค่ไหน
เป็นซุนนะฮ์ที่ส่งเสริมอย่างหนักแน่น และทำได้แม้ด้วยสิ่งเล็กน้อย ส่วนการตอบรับคำเชิญ ถือเป็นวาญิบหากไม่มีอุปสรรค
ในงานมีสิ่งผิดหลักการ ควรไปไหม
ถ้าสิ่งนั้นมาจากเจ้าของงานและเราเปลี่ยนไม่ได้ ก็ไม่ควรไป แต่ถ้ามาจากผู้ร่วมงานคนอื่น เช่นมีคนสูบบุหรี่ในงาน นั่นไม่ใช่เหตุที่ทำให้ไปไม่ได้ ตามเอกสารเดาเราะฮ์ระบุ